تزیینات حیاط های مکتب دو در
در کمرگاه این تراس کتیبه ای وجود دارااست که دربرگیرنده آدرس مسجد توفیق مشهد آیاتی ازسوره مبارکه «الفتح» میباشد که به خط ثلث گچبـری شـده ، بـالا و زیر کتیبه خشت کاری و گچبری خوشگل و موزونی کـل ایـوان را پوشانده که قابهای مربع و لوزی شکلی می باشند که در وسط ی آنهـا عبـارات « الله » ، «علی» و «محمد» به طرز معقلی و در قالبی چلیپا صورت مندرج اند.
حیاط جنوب غربی :
تزئینات برنده حیاط جنوب غربی همچون دیگر تراس های مکتب دو در ، گچبری است . بعلاوه این نکته که در نصیب آخر و داخلی حیاط نیم گنبدی خرد با مقرنس های گچی نگارگری گردیده به چشم می خورد . در کمرگاه این حیاط کتیبه ای جای دارد گچبری گردیده و پر رنگ ، دربردارنده آیهها ۲۸ و ۲۹ سوره ی الفتح قرآن و به خط ثلث در رزرو مسجد توفیق مشهد مسئله ای فیروزه ای رنگ و مارپیچی گل کاری گردیده که به تاریخ کتابت آن مربوط میباشد : « تحریر فـي محـرم سـنـه ثـلاث و اربعین و تمانائه ، محرم ۸۴۳ ه . ق ».
بالا و زیر این کتیبه از کف زمین تا نوک طـاق ، آجرکاری قشنگ و ظریفـی کـل ایـوان را پوشانده میباشد که کادر های گران قدر مربع- لوزی میباشند که میانه آنان به خـط معقلـي عبـارات « الله » و « محمـد » در اندازه یبزرگ و به رنگ قهوه ای مشاهده میشود . در کناره ی خـارجی طـاق ، یک نوار کتیبه ای پهن وجود دارااست که به صورت عمودی و به خط کوفی بنایی پر رنگ و زردرنگ در قضیه ای فیروزه ای اعمال شـده و مـتن آن « لا اله الا الله محمـد رسـول الله » میباشد این عبارت در قالبی چهارگوش و در درون یکدیگر شانزده توشه تکرار گردیده اند.
حیاط شمال غربی:
نیز در تک تک بدنه و طاق ، دارنده تزئینات آجرکاری و گچبری میباشد و مشتمل بر لوزی هـای مکرری میباشد که به صورت شطرنجی کنار هم قرار دارا هستند ، در راءس این لوزی ها قابهای چلیپا شکلی وجود دارااست که دربردارنده کلمات « الله ، محمد و علی » به خط کوفی بنایی و به رنگ قهوه ای تیره میباشند .
در کمرگاه حیاط یک کتیبه سرتاسری به خط ثلث زردرنگ در موضوع ای فیروزه ای انجام گردیده و دربردارنده نشانهها ۱۶ تا ۱۹ و آیه ی ۲۶ سوره خوشیمن آل عمران میباشد که با عبارت « صحت المعظم » مجموع میگردد.در انتهای حیاط همچون حیاط جنوب غربی نیم گنبدی وجود دارااست که با مقرنس های گچی نقاشـی شـده تـزئین شده که بسیار مشابه به تراس جنوب غربی بوده و در نمای بیرونی تراس نیز لچکی ها با تلفیق خشت و کاشی پرشـده انـد. در میـان ایـن کاشی کاری ها قطعه ای گچبری شماره مسجد توفیق مشهد شـده قـرار داراست که با حفاظی از کالا شیشه پوشیده شـده اسـت ایـن گچبری از تزئینات زمان تیموری و یا این که حتی کهن خیس مانده میباشد.
تراس شمال شرقی :
نمای رو به صحن مکتب دو در به طور کاملً آجری میباشد و با نقوش ریزگچکاری گردیده که صورت هایی خاص و منحصـر بـه فـرد می باشند تزئین گردیده کتیبه ای پر رنگ هم در کمرگاه ایـوان و بـه خـط ثلث دربردارنده آیهها ۲۵۵ و ۲۵۶ سوره مبارکه بقره ( آیه الکرسی ) برزمینه ی مارپیچی گلکاری گردیده ای نقش بسته میباشد.
در کناره ی جلوی طاق مسجد طالقانی مشهد نیز کتیبه ای عمـودی سراسـر ایـوان را فراگرفتـه میباشد که در آن عبارات « علی و محمد » به خط کوفی و در پوسته چهارگوش در آن به صورت نواری بارها تکرار گردیدهاست.
حیاط ورودی اساسی :
به یک هشتی مربع صورت خرد و آنگاه به تراس معدود عمق رو به خارج ( بازار ) روش مییابد . جستجو ها علامت میدهند که دو ایـوان ورودی کوچکتر در دو طرف نمـای هر بیرونی این حیاط قرار داشته اند. حیطه ی در میان این حیاط ها حالا به منزله ی یک حرفه طاق نما احيا شـده انـد و احتمالاً طرح مهم به نوعی مغازه های بازار بودند که درآمد حاصله از این فروشگاه ها وقف مکتب بوده میباشد.
تراس جنوب شرقی :
در سمت راست درگاه حیاط ( نمای رو به خارج ) کادر حایل تزیینی مستطیل شکلی وجود داراست که در آن ترنج های معرق کاشی با حـروف سپید رنگ به خط ثلث و برزمینه ی سیاه عبـارت « الحـكـم لله » نقـش بسـته میباشد و سایر آن را نقش های اسلیمی و ختایی پوشانده اند در کنـار ایـن قـاب ، فریم محرابی صورت گران قدر دیگری وجود دارااست که در تزیین آن از گره کشی هندسی مستعمل میباشد.
در بالای کتیبه ها، تحت نیم گنبد تراس کاربندی هایی قرار دارا هستند که با رنگ قرمز رنگ تر و تمیز شـده میباشد در اواسط ی نیم گنبد پنجره ای وجود دارااست کهاین پنجره را ترنجی دکوری در برگرفته میباشد، تزیینات هر چهار حیاط مکتب دو در شبیه هم میباشند که در هرمورد تزئینات گچبری در حجم زیاد به چشم میخورد ، و در اطـراف هرمورد کتیبه ای به طول سه متر و ده سانتی متر وجود دارااست.
گنبد و تزیینات آن در مکتب دو در
در ضلع جنوب غربی مکتب ، در دو کناره غربی و جنوبی دو گنبد رفیع و بلند قرار داراهستند که تزیینات بیرونی آنها بسیار مشابه به هم می باشند اطاق های مربع شکلی با طاق نماهای نادر عمق که برفراز آنها یک فضای انتقالی قرار گرفته میباشد برروی آن از طرف خارج یک گریو استوانه ای و گنبد بلند فرنگی واقع شدهاست این طول گنبد از خصوصیت های بارز معماری تیموری میباشد.
بدنه ی گنبدها لاجوردی بوده و در شالوده ی گنبد در چهار ستون تزیینات اسلیمی گیاهی به رنگ آبی رنگ سیر و رنگ زرد کمرنگ به عمل رفته میباشد و در ستون دوم کتیبه ای قرآنی آمده میباشد که از طریق معماری اسلامی بناهای چهار ایوانی زمان تیموری تاسی می نماید. گنبد بیرونی قوس دار میباشد و نیمـرخ تیزی دارااست که بخش بالایی آن صرفا اندکی به طرف رأس انحنـا دارااست . گنبدخانه ها دارنده نمای همسانی میباشند.
تزیینات حیاط های مکتب دو در
در کمرگاه این تراس کتیبه ای وجود دارااست که دربرگیرنده آدرس مسجد توفیق مشهد آیاتی ازسوره مبارکه «الفتح» میباشد که به خط ثلث گچبـری شـده ، بـالا و زیر کتیبه خشت کاری و گچبری خوشگل و موزونی کـل ایـوان را پوشانده که قابهای مربع و لوزی شکلی می باشند که در وسط ی آنهـا عبـارات « الله » ، «علی» و «محمد» به طرز معقلی و در قالبی چلیپا صورت مندرج اند.
حیاط جنوب غربی :
تزئینات برنده حیاط جنوب غربی همچون دیگر تراس های مکتب دو در ، گچبری است . بعلاوه این نکته که در نصیب آخر و داخلی حیاط نیم گنبدی خرد با مقرنس های گچی نگارگری گردیده به چشم می خورد . در کمرگاه این حیاط کتیبه ای جای دارد گچبری گردیده و پر رنگ ، دربردارنده آیهها ۲۸ و ۲۹ سوره ی الفتح قرآن و به خط ثلث در رزرو مسجد توفیق مشهد مسئله ای فیروزه ای رنگ و مارپیچی گل کاری گردیده که به تاریخ کتابت آن مربوط میباشد : « تحریر فـي محـرم سـنـه ثـلاث و اربعین و تمانائه ، محرم ۸۴۳ ه . ق ».
بالا و زیر این کتیبه از کف زمین تا نوک طـاق ، آجرکاری قشنگ و ظریفـی کـل ایـوان را پوشانده میباشد که کادر های گران قدر مربع- لوزی میباشند که میانه آنان به خـط معقلـي عبـارات « الله » و « محمـد » در اندازه یبزرگ و به رنگ قهوه ای مشاهده میشود . در کناره ی خـارجی طـاق ، یک نوار کتیبه ای پهن وجود دارااست که به صورت عمودی و به خط کوفی بنایی پر رنگ و زردرنگ در قضیه ای فیروزه ای اعمال شـده و مـتن آن « لا اله الا الله محمـد رسـول الله » میباشد این عبارت در قالبی چهارگوش و در درون یکدیگر شانزده توشه تکرار گردیده اند.
حیاط شمال غربی:
نیز در تک تک بدنه و طاق ، دارنده تزئینات آجرکاری و گچبری میباشد و مشتمل بر لوزی هـای مکرری میباشد که به صورت شطرنجی کنار هم قرار دارا هستند ، در راءس این لوزی ها قابهای چلیپا شکلی وجود دارااست که دربردارنده کلمات « الله ، محمد و علی » به خط کوفی بنایی و به رنگ قهوه ای تیره میباشند .
در کمرگاه حیاط یک کتیبه سرتاسری به خط ثلث زردرنگ در موضوع ای فیروزه ای انجام گردیده و دربردارنده نشانهها ۱۶ تا ۱۹ و آیه ی ۲۶ سوره خوشیمن آل عمران میباشد که با عبارت « صحت المعظم » مجموع میگردد.در انتهای حیاط همچون حیاط جنوب غربی نیم گنبدی وجود دارااست که با مقرنس های گچی نقاشـی شـده تـزئین شده که بسیار مشابه به تراس جنوب غربی بوده و در نمای بیرونی تراس نیز لچکی ها با تلفیق خشت و کاشی پرشـده انـد. در میـان ایـن کاشی کاری ها قطعه ای گچبری شماره مسجد توفیق مشهد شـده قـرار داراست که با حفاظی از کالا شیشه پوشیده شـده اسـت ایـن گچبری از تزئینات زمان تیموری و یا این که حتی کهن خیس مانده میباشد.
تراس شمال شرقی :
نمای رو به صحن مکتب دو در به طور کاملً آجری میباشد و با نقوش ریزگچکاری گردیده که صورت هایی خاص و منحصـر بـه فـرد می باشند تزئین گردیده کتیبه ای پر رنگ هم در کمرگاه ایـوان و بـه خـط ثلث دربردارنده آیهها ۲۵۵ و ۲۵۶ سوره مبارکه بقره ( آیه الکرسی ) برزمینه ی مارپیچی گلکاری گردیده ای نقش بسته میباشد.
در کناره ی جلوی طاق مسجد طالقانی مشهد نیز کتیبه ای عمـودی سراسـر ایـوان را فراگرفتـه میباشد که در آن عبارات « علی و محمد » به خط کوفی و در پوسته چهارگوش در آن به صورت نواری بارها تکرار گردیدهاست.
حیاط ورودی اساسی :
به یک هشتی مربع صورت خرد و آنگاه به تراس معدود عمق رو به خارج ( بازار ) روش مییابد . جستجو ها علامت میدهند که دو ایـوان ورودی کوچکتر در دو طرف نمـای هر بیرونی این حیاط قرار داشته اند. حیطه ی در میان این حیاط ها حالا به منزله ی یک حرفه طاق نما احيا شـده انـد و احتمالاً طرح مهم به نوعی مغازه های بازار بودند که درآمد حاصله از این فروشگاه ها وقف مکتب بوده میباشد.
تراس جنوب شرقی :
در سمت راست درگاه حیاط ( نمای رو به خارج ) کادر حایل تزیینی مستطیل شکلی وجود داراست که در آن ترنج های معرق کاشی با حـروف سپید رنگ به خط ثلث و برزمینه ی سیاه عبـارت « الحـكـم لله » نقـش بسـته میباشد و سایر آن را نقش های اسلیمی و ختایی پوشانده اند در کنـار ایـن قـاب ، فریم محرابی صورت گران قدر دیگری وجود دارااست که در تزیین آن از گره کشی هندسی مستعمل میباشد.
در بالای کتیبه ها، تحت نیم گنبد تراس کاربندی هایی قرار دارا هستند که با رنگ قرمز رنگ تر و تمیز شـده میباشد در اواسط ی نیم گنبد پنجره ای وجود دارااست کهاین پنجره را ترنجی دکوری در برگرفته میباشد، تزیینات هر چهار حیاط مکتب دو در شبیه هم میباشند که در هرمورد تزئینات گچبری در حجم زیاد به چشم میخورد ، و در اطـراف هرمورد کتیبه ای به طول سه متر و ده سانتی متر وجود دارااست.
گنبد و تزیینات آن در مکتب دو در
در ضلع جنوب غربی مکتب ، در دو کناره غربی و جنوبی دو گنبد رفیع و بلند قرار داراهستند که تزیینات بیرونی آنها بسیار مشابه به هم می باشند اطاق های مربع شکلی با طاق نماهای نادر عمق که برفراز آنها یک فضای انتقالی قرار گرفته میباشد برروی آن از طرف خارج یک گریو استوانه ای و گنبد بلند فرنگی واقع شدهاست این طول گنبد از خصوصیت های بارز معماری تیموری میباشد.
بدنه ی گنبدها لاجوردی بوده و در شالوده ی گنبد در چهار ستون تزیینات اسلیمی گیاهی به رنگ آبی رنگ سیر و رنگ زرد کمرنگ به عمل رفته میباشد و در ستون دوم کتیبه ای قرآنی آمده میباشد که از طریق معماری اسلامی بناهای چهار ایوانی زمان تیموری تاسی می نماید. گنبد بیرونی قوس دار میباشد و نیمـرخ تیزی دارااست که بخش بالایی آن صرفا اندکی به طرف رأس انحنـا دارااست . گنبدخانه ها دارنده نمای همسانی میباشند.
مسجد توفیق مشهد؛ راهنمای کامل برای انتخاب این مسجد جهت برگزاری مراسم